Vier sterren en een signeersessie

Eind vorig jaar schreef ik over mijn nieuwste boekvertaling, Verraders van Giorgio Scerbanenco (Serena Libri, 2015). Inmiddels ligt het boek in de winkels en heeft het ook zijn weg gevonden naar de recensenten. Op internet zijn al verschillende recensies verschenen. Op De wraak van de dodo krijgt Verraders drie van de vijf sterren en op Hebban zelfs vier van de vijf! Twee weken geleden attendeerde een collega-boekvertaler me op de mooie recensie in de Volkskrant van 13 januari, geschreven door Edwin Krijgsman. Ook hij kent deze spannende thriller van Scerbanenco vier van de vijf sterren toe en in prachtige lovende woorden weet hij precies de kern van het boek te vatten. De recensie zit (nog) niet achter een betaalmuur en je kunt haar hier lezen: ‘Thriller vol ijzersterke dialogen‘. Het enige minpuntje aan al die mooie recensies is dat slechts één recensent ook de vertaler noemt, maar dat mag de pret niet drukken.

Signeersessie

Afgelopen vrijdag 29 januari organiseerde het Istituto Italiano di Cultura Amsterdam in samenwerking met Serena Libri een ontmoeting met Antonio Manzini, ter gelegenheid van de publicatie van De rib van Adam. En laat dat nou net mijn eerste boekvertaling zijn! Helaas kon Antonio uiteindelijk niet fysiek aanwezig zijn, omdat zijn vrouw haar schouder had gebroken, maar via Skype wist hij het publiek toch te vermaken. Het is dan ook een erg charmante Italiaan. In overleg met de uitgeefster werd besloten dat de vertaalster daarom een iets grotere rol tijdens de presentatie zou krijgen. Zo kwam het dat ik niet alleen een fragment uit mijn eigen vertaling mocht voorlezen, maar dat ik ook een aantal boeken heb mogen signeren. Een hele eer!

2016 had voor mij niet beter kunnen beginnen!

Voorlezen en signeren

 

Thuiswerkvoordeel: vrije muziekkeuze

Een van de voordelen van het thuiswerken is dat je zelf kunt bepalen naar welke muziek je luistert en of je muziek wilt luisteren. Toen ik nog op kantoor werkte, bij de NS, was het absoluut verboden om de radio op een andere zender te zetten. Kennelijk was er nogal veel over te doen geweest en was door middel van een ‘radiozenderverkiezing’ bepaald dat iedereen op die afdeling naar Qmusic moest luisteren. Nu ben ik opgegroeid met SkyRadio en dus wel gewend aan liedjes die elke twee, drie uur herhaald worden, maar ik ben gewoon niet zo dol op hedendaagse popmuziek.

Favoriete radiozender

Inmiddels werk ik alweer vijfenhalf jaar als freelance vertaalster en mag ik al vijfenhalf jaar zelf bepalen naar welke muziek ik luister tijdens het werken. De eerste jaren luisterde ik voornamelijk naar mijn iTunes-afspeellijst, klassieke radiozenders en soms naar een classic-rockzender, maar sinds ik mezelf in 2013 tussen Kerstmis en Oud&Nieuw vrij gegeven heb en een week lang heb kunnen genieten van de Top2000 en mijn favoriete boeken, staat de radio op mijn studeerkamer elke dag op Radio2.

En wel hierom:

De DJ’s zijn leuk, het overgrote deel van de gedraaide nummers is leuk (vind ik dan) en elk half uur een nieuwsbericht is niet altijd even leuk maar wel prettig. Voorheen gingen er dagen voorbij waarop ik ’s avonds bij het journaal pas ontdekte wat er die dag op de wereld gebeurd was en nu ben ik meteen op de hoogte van het belangrijkste nieuws.

Wat nog leuker is, is dat sinds deze week de Top2000-koorts weer uitgebroken is en als trouw Radio2-luisteraar heb ik natuurlijk ook gestemd.
(disclaimer: ik heb hem ingevuld met mijn vriend, Sebastiaan van Het Koffielab, dus niet alle nummers komen van mij…).

Ik heb nu al zin in 25 december!

Aankondiging: Verraders

Aankomende week verschijnt mijn tweede boekvertaling voor Serena Libri: Verraders van Giorgio Scerbanenco. Deze politieroman verscheen in 1966 voor het eerst bij Garzanti Libri als Traditori di tutti. Het is het tweede boek van Giorgio Scerbanenco dat door Serena Libri uitgegeven wordt. In 2014 verscheen Moord op school, in de vertaling van Els van der Pluijm.

Valpartijen en te beleefd bezoek

Het is wel erg toevallig dat er de laatste tijd meerdere auto’s in de de Alzaia Naviglio Pavese geduikeld zijn. En Duca Lamberti, geschorst arts en nu werkzaam voor de politie, houdt absoluut niet van toeval. Als hij dan ook nog een erg welopgevoede jongeman aan de deur krijgt met een wat minder welopgevoed verzoek, weet hij zeker dat er iets niet in de haak is. Na een heftige discussie met Carrua, de hoofdcommissaris van de Milanese politie, gaat hij met Mascaranti op onderzoek uit en hij ontdekt dat niets ooit is wat het lijkt, als het om geboefte gaat.

De bel ging, veel te beleefd, maar hoe de bel ook gaat, er zijn momenten waarop het nooit goed is dat hij gaat, er kan dan maar beter niemand voor de deur staan, iedereen is dan onuitstaanbaar. Maar de man voor wie hij moest opendoen door dat beleefde luiden van de bel, was nog onuitstaanbaarder dan je kon verwachten.

Verraders is vanaf 13 november verkrijgbaar bij de boekhandel en natuurlijk bij Serena Libri.

Een bekentenis

Als ik het voor het zeggen had,

  • schoof ik eens per week aan in Balingshoek (Bag’s End) voor een echt Hobbitmaal.
  • kocht ik een zomertent in de alar van Calonderiel.
  • vloog ik samen met Nihal en Sennar op Oarf op zoek naar een talisman om de Mondo Emmerso en de Mondo Sommerso te redden.
  • vocht ik met Ikari en zijn vrienden om het lot van La Stirpe del Vento te keren.
  • bezocht ik minimaal een keer per maand Bon Temps om bij te kletsen met Eric, Sam en Alcide.
  • ging ik na mijn dood niet naar Heaven maar naar Haven, om Duke eens van dichtbij te bekijken.
  • vocht ik samen met Wanda en Melanie tegen de Seekers.
  • ontwierp ik samen met Clary de mooiste runes en vocht ik met Jace tegen mijn slechte Shadowhunter vader.
  • had ik ook levend serviesgoed dat zichzelf schoonhoudt, zodat ik talloze uren in mijn immens grote bibliotheek kon doorbrengen.
  • had ik mijn eigen Lord of the Underworld.
  • verbleef ik jaren en toch eigenlijk maar uren in het woud van de Zeven Wateren.
  • was ik ook Immortal after Dark.
  • sprak ik samen met Puc en Marcus de ingewikkeldste toverspreuken uit om de wereld voor de zoveelste keer te redden van de ondergang.
  • werkte ik als dokter in het Underworld General.
  • stond ik als enige vrouw op de muur bij Castle Black.
  • gaf ik Prinses Zelda een lesje zelfverdediging.
  • begon mijn naam ook met een ‘P’.
  • had ik een haat/liefde verhouding met Klaus en zette ik Elena een keer op haar nummer.
  • richtte ik de Black Dagger Sisterhood op.
  • reisde ik op Craigh na Dun door de stenen, op weg naar mijn eigen woeste Schot.
  • ging ik met Koning Arthur en Lancelot op een queeste.
  • hielp ik Eragon en Saphira in hun strijd tegen Galbatorix.
  • probeerde ik de Mangianomi te helpen mensen hun naam terug te geven.

En door gewoon een willekeurig boek uit mijn boekenkast open te slaan, een serie op te zetten of mijn 3ds aan te zetten, beleef ik al deze fantastische avonturen.
Ik ben Rianne, en ik ben een fantasy-liefhebber.

Aankondiging: De rib van Adam

Deze maand komt mijn eerste boekvertaling uit: De rib van Adam van Antonio Manzini. Deze detective verscheen in 2014 als La costola di Adamo bij Sellerio Editore in Italië en wordt in Nederland uitgegeven door Serena Libri in Amsterdam.

Rocco

De rib van Adam is het tweede boek over vicequestore Rocco Schiavone, die in Zwarte piste (Serena Libri, 2013) zijn debuut maakt. Rocco Schiavone is een eigenzinnige man voor wie het oplossen van een moord met stip bovenaan zijn lijstje meest gehate bezigheden staat. En laat de dood van Ester Baudo nou net akelig veel op een moord lijken, of toch niet? De zaak is uiterst verwarrend en vergt het uiterste van Rocco, die toch al genoeg op zijn bordje heeft met twee incompetente agenten en een minnares die steeds veeleisender wordt. Ik heb me tijdens het vertalen kostelijk vermaakt en Rocco Schiavone in mijn hart gesloten.

Een lijk

Hier vast een kort fragment, om de spanning op te voeren:

Rocco greep het koordje van het raamluik beet en gaf een ruk. Langzaam kwam het grijze daglicht de kamer binnen. Van onderaf. Eerst de vloer met een omgevallen krukje. Bij de tweede ruk viel het licht op twee bungelende voeten, bij de derde op de benen, de langs het lichaam hangende armen en toen het rolluik uiteindelijk helemaal was opgetrokken, was de scène in al haar macabere naargeestigheid te zien. De vrouw hing met een dunne kabel aan de haak van de kroonluchter.

Op de site van Serena Libri kun je meer over het boek lezen: De rib van Adam.
(Waar je het ook alvast kunt bestellen!).

Terugkijkend vooruitblikken

Een boekvertaling

Een deel van 2014 stond in het teken van mijn eerste boekvertaling. In de zomer kreeg ik van Annaserena Ferruzzi, van Serena Libri in Amsterdam, de kans om La costola di Adamo van Antonio Manzini te vertalen. Een kans die ik met beide handen heb gegrepen. Het najaar en de winter bracht ik dan ook door met Rocco Schiavone, de eigenzinnige vicequestore om wie deze detective draait. Nu alle correctierondes achter de rug zijn en het omslag en binnenwerk bij de drukker liggen, is het aftellen begonnen. Eind maart verschijnt De rib van Adam in Nederland en kan iedereen van Rocco’s gezelschap genieten.

Een eindvertaling

2014 stond ook in het teken van de Vertalersvakschool. Het tweede jaar is afgerond en nu “rest” mij nog een eindvertaling, waar ik me zeer spoedig aan zal wijden. Tijdens dit tweede jaar volgde ik ook zeer inspirerende lessen creatief schrijven bij Arie van den Berg. Hopelijk lukt het me dit jaar om ze goed te benutten tijdens Camp NaNoWriMo!

Juridische vertalingen

Vorig jaar maakte ik niet alleen literaire vertalingen, maar mocht ik me ook weer buigen over juridische teksten, diploma’s, akten en een aantal erg interessante scripties. Vertaal- en redactiewerk dat ik ook dit jaar weer met veel plezier doe.

NVI

Voor het Netwerk Vertalers Italiaans heb ik vorig jaar ook allemaal leuke dingen mogen doen. We zijn druk bezig de website te vullen met interessante verhalen uit de praktijk, geschreven door de leden van het Netwerk, vertalers en tolken Italiaans. Hier gaan we dit jaar weer mee verder, dus hou www.vertalersitaliaans.nl in de gaten voor nieuwe blogposts.

Sicilië

En 2014 is het jaar dat ik, samen met mijn vriend, heb mogen genieten van het prachtige Sicilië. In september trokken we van Palermo naar Catania, waarbij we ons onderweg vergaapten aan de mooie uitzichten, natuur, steden, dorpen en monumenten. En we gaven niet alleen onze ogen goed de kost, ook onze smaakpapillen hadden een geweldige tijd. Het absolute hoogtepunt was Siracusa, waar we verbleven in een fantastisch B&B, I Santi Coronati, en elke dag weer betoverd werden door deze schitterende plaats.

Concertgebouw

Als kers op de taart heb ik in december voor het eerst een concert in het Concertgebouw bezocht. Wat een ervaring! Van begin tot eind zat ik op het puntje van mijn stoel te luisteren en te kijken naar indrukwekkende groep musici die de mooiste klanken creëerden met hun instrumenten. Ik hoop dat ik in 2015 nog vaker mag genieten van zulke prachtige muziek.

2015?

In 2014 heb ik met volle teugen genoten van alle kansen die ik gekregen heb en van alles dat ik heb mogen doen, of dat nu een boekvertaling was (absoluut voor herhaling vatbaar), het begeleiden van een student bij het schrijven van een scriptie, of een rondreis door Sicilië.

Inmiddels is 2015 al een eindje op weg en heb ik alweer mogen werken aan interessante vertaalprojecten, leuke lezingen en netwerkborrels bezocht en staan er nog een hoop leuke dingen op de planning. Zou ik volgend jaar met net zo’n fijn gevoel op dit jaar kunnen terugkijken? Vast wel!

Uit de oude doos: Business Bootcamp

In juli 2012 ben ik naar de Business Bootcamp geweest en op verzoek van nieuwe-media-specialist Marielle Aarts, en tevens mijn zusje, schreef ik toen dit blog:

Het is de droom van bijna iedere freelance vertaler om een stabiel en (boven)modaal inkomen te hebben en tijd voor jezelf over te houden. Om daar te komen moet je dol zijn op heel veel netwerken en een ‘business mind hebben’ en dat zijn nou net de dingen die ik mis.

Open Coffee

Dat werd maar al te duidelijk op de eerste Open Coffee in Utrecht die ik bezocht. Het was de tweede woensdag van april en om negen uur stond ik in Igluu met een kop koffie (er was geen thee!) in mijn handen om me heen te kijken. Ik doe dit werk omdat ik het vooral heel leuk vind, maar ook omdat ik me veel meer op mijn gemak voel achter mijn computer dan in een ruimte vol onbekende mensen. Ik ben wel eens op studiedagen geweest waar ook genetwerkt wordt, maar dan ben je samen met andere vertalers en ben je erg blij dat je eindelijk eens kunt sparren over dat vertaalprobleem waar je al dagen mee worstelt. Die ochtend was ik de enige vertaler  en ik voelde me een beetje verloren. Ik was dan ook opgelucht toen de pitch begon.

Een pitch is bij Open Coffee een soort presentatie van een andere ondernemer over hun product of over iets waar zij bij het ondernemen tegenaan gelopen zijn. Dit keer ging het over ‘The artist way’. Voor de mensen die hier meer over willen weten: google eens op ‘The artist way’ en je vindt een hoop informatie waar je weer even mee vooruit kunt.

Netwerkersboek

Na de pitch moest er weer genetwerkt worden. Om het praten met vreemde mensen nog even uit te stellen, besloot ik eerst het boek ‘Netwerkersboek.nl’ aan te schaffen, in de hoop dat dit boek mij zou voorbereiden om de volgende netwerkgelegenheid. [Helaas is dit boek niet zo goed geschreven en leiden alle foutjes en rare zinnen me steeds zo af, dat ik nog niet verder ben dan pagina 7. Maar dit is een verhaal voor een andere keer…] Uiteindelijk raakte ik aan de praat met iemand die mijn terughoudendheid op netwerkgebied en in het zakendoen volledig begreep. Zij raadde me aan om eens een Business Bootcamp te volgen. ‘Het kost je maar 50 euro en je hebt er zoveel aan!’ Deze tip heb ik ter harte genomen en diezelfde dag nog schreef ik me in voor het Business Bootcamp van 7 en 8 juli.

Business Bootcamp

Het Business Bootcamp wordt georganiseerd door Open Circles en dient in feite als kennismaking met deze onderneming en de trainingen die je daar kunt volgen. Ik ontdekte dat ik al eerder met Open Circles contact heb gehad. Dit was na aanleiding van een online-enquête waarna ik overspoeld werd met mails en niet wist hoe snel ik mij uit moest schrijven voor de nieuwsbrief. Dat was dus niet zo’n beste eerste indruk. Om die reden besloot ik om vooraf geen filmpjes van eerdere Bootcamps te bekijken, zodat ik zo blanco mogelijk aan dit nieuwe avontuur kon beginnen.

Netwerkspeeddaten

Gewapend met een flinke stapel visitekaartjes stapte ik zaterdagochtend om acht uur in de bus richting het NBC in Nieuwegein. Bij het verlaten van de bus bleek dat ik niet de enige was. Tijdens de wandeling naar het NBC kwam ik in gesprek met iemand die ook voor het eerst naar het Business Bootcamp ging en achter ons zette nog een aantal mensen de eerste voorzichtige stappen richting het onbekende.

Bij de entree werden we begroet door een groep zeer enthousiaste mensen die ons een naamkaartje en een werkboek in de handen drukten en ons naar de koffie- en lunchzaal dirigeerden. De grootte van de zaal maakte al duidelijk dat dit geen kleine bijeenkomst zou worden en hoewel (want we waren erg vroeg) de zaal eerst behoorlijk leeg was, was hij om tien uur goed vol. Tijdens het wachten op het startsein, was er genoeg kans om te netwerken en werden de eerste visitekaartjes al uitgewisseld. Ook werd het duidelijk dat sommige mensen puur gekomen waren om reclame voor zichzelf te maken. Ze deelden visitekaartjes uit, vertelden wat voor onderneming ze hadden, deden alsof ze luisterden naar wat jij deed en gingen toen verder naar de volgende tafel. Een van mijn tafelgenoten zei: ‘Het lijkt wel netwerkspeeddaten, dat is ook onpersoonlijk zeg.’ Dat was duidelijk niet de goede manier van netwerken. Het seminar was nog niet eens officieel begonnen en de eerste les was al geleerd! Eindelijk was het dan tien uur en onder begeleiding van zeer harde muziek liep ik, samen met mijn 850 mede-bootcampers, de zaal binnen waar we al snel kennismaakten met de manier waarop Open Circles trainingen geeft.

Amerikaanse toestanden

Nadat een korte introductie door een van de trainers van OC, kwam Nisandeh Neta het podium op, een Israëlische man gekleed in een zwarte broek en dito overhemd en met een lange vlecht. Hij legde uit wat we dit weekend zoal zouden doen en leren en hoe dit in zijn werk zou gaan. ‘To keep the energy high’ werd er van ons verwacht dat we ‘openminded’ zouden zijn en het liefst ook mee zouden doen. Dit kwam neer op het roepen van ‘Yes’ of ‘No’, je hand in de lucht steken, klappen, high fives geven, dansen op je stoel, vreemde mensen masseren en knuffelen. Dit zou allemaal bijdragen aan een betere ervaring en aan beter opnemen van de informatie. Ik heb overal aan meegedaan, het dansen op mijn stoel vond ik zelfs leuk, maar de massages en de knuffels hadden voor mij niet gehoeven. Echter, had ik dit van te voren geweten, was het geen dealbreaker geweest. Bij elkaar zijn het twintig minuten op twintig uur waarin ik erg veel geleerd heb, enthousiast ben geworden over ondernemen, interessante mensen heb leren kennen en veel inspiratie heb opgedaan.

Een paar eyeopeners voor mij waren…

Van hobby naar business

Het werd al snel duidelijk dat ik mijn mindset moest veranderen. Ik moet mezelf serieus nemen als vertaler en bovenal als ondernemer, voordat anderen mij serieus nemen. Doe ik dat niet, dan ben ik de rest van mijn leven aan het hobbyen en zal ik nooit echt geld verdienen. Daarna vroeg Nisandeh ‘Why did you start a business?’ Het antwoord moest dieper gaan dan ‘Freedom, independence, no boss who tells me what to do, I just love it’ et cetera. En dat is een lastige vraag, waar ik nog geen compleet antwoord op heb. De sleutelzin is hier: ‘Think big!’ Laat dit nou juist iets zijn waar de meeste Nederlanders niet zo goed in zijn. Dit is duidelijk iets waaraan ik moet werken. Het lijkt een open deur, maar het is toch fijn als iemand die eens in de zoveel tijd open trapt.

Focus

Wist je dat je echt dommer wordt van onderbrekingen? Er is onderzocht dat we elke elf minuten onderbroken worden, hetzij door de telefoon, hetzij een mailtje, hetzij de buurvrouw die gezellig op de koffie komt. Na zo’n onderbreking duurt het gemiddeld vijfentwintig minuten voor je weer compleet in je workflow zit. Herken je dit ook? De oplossing ligt eigenlijk voor de hand: werk in blokken, van bijvoorbeeld dertig minuten, waarin je je volledig concentreert op je werkzaamheden. Op die manier verhoog je je productiviteit. Voor mij betekent dit dat ik ’s ochtends direct aan het werk ga, in plaats van dat ik eerst een rondje internet doe. En het werkt! Gemiddeld ben ik op een dag veel productiever, wat ervoor zorgt dat ik ’s avonds veel tevredener ben over hoe de dag gelopen is.

Dansen op je stoel

Ik geef toe, toen na de lunch de eerste dag duidelijk werd dat er gedanst moest worden, was ik niet blij. Een gebrek aan ritmegevoel en gewoon schaamte zorgden ervoor dat ik niet echt happig was om op mijn stoel te staan en te dansen. De man naast me dacht er net zo over, maar voordat het nummer afgelopen was, stonden wij ook op onze stoelen te ‘swingen’. En de tweede dag verheugde ik me er zelfs op. Tijdens het ochtendprogramma was mijn energie behoorlijk ‘low’ en juist door het dansen, schoot mijn energie omhoog. Ik heb me voorgenomen om ook thuis wat vaker na de lunch even vijf minuten te dansen. Niemand die het ziet en daarna heb ik weer energie voor tien.

Verlaat je comfortzone en grijp die kans

Ik heb een heel weekend buiten mijn comfortzone doorgebracht en hoewel het vermoeiend was, gaf het ook energie en heb ik kansen benut die ik anders nooit gekregen zou hebben. Hoe fijn je comfortzone ook aanvoelt, probeer er af en toe uit te stappen en doe iets wat je normaal nooit zou doen. Ik heb op die manier geleerd dat netwerken wel leuk is en ik verheug me zelfs op de volgende netwerkgelegenheid die in mijn agenda staat.

En toch…

Dus het Business Bootcamp werkt echt? Is je omzet al verdubbeld? Heb je nu een compleet nieuwe mindset?

Hoe leuk, inspirerend en geweldig het ook was, maandagochtend moest ik het toch allemaal weer zelf doen. Twee dagen lang denk je: ‘Ja, ik ga ervoor! Ik gooi het roer om en ik sleep dat geld binnen!’ En dan verval je weer in de routine, ben je bezig met opdrachten en dreigt alles wat je geleerd hebt op de achtergrond te raken. Als je zelf niet actief aan de slag gaat met alle handvatten die je krijgt tijdens het BB, dan gebeurt er ook niets. Je krijgt wel implementatieschema’s mee, maar je moet het zelf doen. Hier is Open Circles op voorbereid en biedt een programma vol trainingen aan dat je na het BB kunt volgen. Tijdens het BB wordt hier ook vaak aan gerefereerd en er zit een aantal verkoopmomenten in het weekend. Tijdens die moment besef je dat je hier niet alleen bent om wat te leren, maar ook om te kopen. Ik sprak iemand die aangaf dat ze geschrokken was van zichzelf en van het effect dat zo’n Amerikaanse aanpak op haar had. Toen er een ‘unieke’ aanbieding werd gedaan, renden veel mensen naar achteren om een inschrijfformulier te halen, waaronder zij. Eenmaal terug op haar stoel, besefte ze dat ze zich helemaal niet zo snel wilde inschrijven. Gelukkig was het formulier nog leeg. Dat bezoedelde het weekend wel enigszins.

De trainingen die door OC aangeboden worden, klinken erg interessant en ik weet zeker dat het goede trainingen zijn. Helaas heb ik het geld noch de tijd om zo’n training te volgen, maar wie weet wat de toekomst brengt.

Doen?

Zeker! Ik zou het iedere ondernemer aanraden. Het is wel prettig als je al eventjes bezig bent (minimaal toch zo’n zes maanden), omdat je dan ook weet waar je verbeterpunten liggen. Als je net begint, heb je ook nog geen fouten kunnen maken en heb je bepaalde situaties nog niet kunnen ervaren. Er waren ook mensen die erover dachten om een eigen onderneming te starten en zij hebben vast veel nuttige tips gekregen, maar kunnen die niet direct in de praktijk brengen en dan is de kans aanwezig dat alles weer wegzakt.

Ben je ook benieuwd naar het Business Bootcamp, kijk dan hier.

Vertaal met je hart

2 reacties

Donderdagmiddag 21 maart 2013 gaf vertaalster, schrijfster en Martinus Nijhoff Vertaalprijs winnares (1975) Barber van de Pol in het Instituto Cervantes in Utrecht een lezing over literair vertalen. De lezing was georganiseerd door de Master Literair Vertalen die in september 2013 aan de Universiteit van Utrecht en aan de KU in Leuven van start gaat.

Master Literair Vertalen

Toen ik net de Master Vertalen aan de UU afgerond had, werd bekend dat men bezig was met het opzetten van een Master Literair Vertalen. Fijn, dacht ik toen, ben ik net klaar, komen ze met de master van mijn dromen. Helaas duurde het best lang om de master daadwerkelijk van de grond te krijgen. Voor mij en andere belangstellenden was dat eigenlijk helemaal niet zo vervelend, want de afgelopen drie jaar heeft de Master Literair Vertalen (toen nog in oprichting) lezingenreeksen georganiseerd die je gratis of voor een kleine bijdrage kan bijwonen. Zo heb ik fijn een paar uur naar een bevlogen Tim Parks mogen luisteren, heeft een uitgever haarfijn uitgelegd hoe het zit met de dynamiek tussen uitgever en vertaler en werd ik afgelopen donderdag geïnspireerd door Barber van de Pol.

Barber van de Pol

Barber van de Pol is vertaalster van onder andere de Spaanse schrijvers Jorge Luis Borges en Julio Cortázar, daarnaast is ze schrijfster, columniste, recensente, docente en natuurlijk Martinus Nijhoff Vertaalprijs winnares.
Ze heeft een zeer uitgesproken mening over literair vertalen, literair vertalers en literair recensenten. Zo gaf ze aan dat klagen hobby numero 1 is van vertalers. Haar antwoord: als je niet tevreden bent, doe er wat aan! Absoluut een open deur, maar het is toch verfrissend om het weer eens te horen. Over literair recensenten is ze ook niet altijd te spreken, omdat er veelal pas in de laatste alinea van een boekbespreking aandacht aan de vertaler besteed wordt en dit gebeurt dan met loze termen als ‘leest als een trein’ en ‘vrijwel foutloos’. De gefundeerde kritiek mist maar al te vaak en dat is erg jammer.
In de anderhalf uur dat ze aan het woord was, heeft Barber van de Pol geprobeerd het literair vertalen weer een beetje schwung te geven. En dat is zeker gelukt.

Inspiratie

Barber van de Pol heeft veel dingen gezegd die een blijvende indruk op me hebben achtergelaten:

Een vertaler is een vertolker, degene die de tekst uitvoert.
Een vertaler is een lezer die zich inleeft en hij/zij kent het boek waarschijnlijk beter dan de schrijver zelf.
Vertalen is helemaal niet zo moeilijk, zolang het hart maar meedoet.
Vertalen is een spectaculaire vorm van hoofdarbeid.
Vertalen hoort bij schrijven en andersom, maar: vertalen is geen vorm van gemankeerd schrijverschap.

En natuurlijk:

Je vertaalt alleen goed uit volledig begrip en complete overgave.

 

Voor foto’s van de lezing, zie de Facebookpagina van het Expertisecentrum Literair Vertalen.

Over verdwenen enveloppen

Voor de lessen Nederlands aan de Vertalersvakschool moeten er niet alleen veel boeken gelezen worden, maar moeten er ook stijlstukjes worden geschreven. En dat valt lang niet altijd mee! Eerst ben ik in de huid van Multatuli gekropen voor een echt Droogstoppel-stukje, daarna waagde ik me aan Couperus en Bordewijk. Het laatste stukje dat ik geschreven heb, is gebaseerd op Nooit meer slapen van W.F. Hermans waarin het hoofdpersonage Alfred zichzelf continu voor de gek houdt. Een kolfje naar mijn hand, zo bleek later, want de tekst rolde binnen een halfuur uit mijn virtuele pen. Ziehier het resultaat:

Over verdwenen enveloppen

Ik heb nog geen uitnodiging ontvangen en dat is vreemd. Het boekenbal is deze maand al en ze hebben mij zeker uitgenodigd. Ze hebben vast gedacht: wat een debuut! Die moeten we uitnodigen! Volgende week ben ik het middelpunt van het boekenbal en sta ik naast schrijvers als Joost Zwagerman en Ramsey Nasr en word ik door hen gelauwerd.

Het bal is volgende week al en altijd ligt de uitnodiging minstens drie weken van tevoren op de mat. Drie weken? Of toch vier? In ieder geval op z’n laatst twee weken van tevoren. Het is nu een week van tevoren en de uitnodiging is er nog niet. Zou de postbode de envelop verloren zijn? Zodra die gedachte in mij opkomt, weet ik dat dit het antwoord moet zijn. De postbode had vorige week natuurlijk een tas vol poststukken. Natuurlijk lag de aan mij geadresseerde uitnodiging net bovenop. Bij het pakken van de post is die uitnodiging vast uit de tas gevallen en op de grond terecht gekomen. Zou de uitnodiging er nog liggen? Het is al een week geleden gebeurd, dus de uitnodiging kan best eens weggewaaid zijn. Of opgeraapt door iemand anders. Maar zou diegene dan niet gedacht hebben ‘Hè, wat vreemd, een brief zomaar op straat, wat is het adres? Ik breng het even langs.’ Dit had gekund, maar het is waarschijnlijker dat de vinder de uitnodiging heeft weggegooid. Uit jaloezie natuurlijk. Gerard van drie huizen verderop heeft al weken niets tegen mij gezegd. Hij heeft vast uit nijd de uitnodiging weggegooid. Maar dan ligt de uitnodiging ergens in een prullenbak of zelfs wel op de vuilnisbelt. Ik raak in paniek, maar bedenk me dan dat de vuilnismannen staken en de prullenbakken al meer dan een week niet geleegd zijn. Dat is een geluk, mijn uitnodiging ligt in een prullenbak niet ver hier vandaan, ze zijn me niet vergeten, maar door de samenloop van omstandigheden is de uitnodiging gewoon niet bij mij terechtgekomen. Als ik gewoon de vuilnisbakken afga, dan vind ik haar vanzelf.

Ik doe mijn jas en schoenen aan en ga naar buiten. Eerst naar links, daar komt de postbode altijd vandaan. De eerste prullenbak staat naast een boom. Hij zit propvol. Daar kan mijn uitnodiging nooit in zitten. Het is zo’n mooie envelop en die prop je niet in een overvolle prullenbak. Nu ik hier zo naast de prullenbak sta, lijkt het me eigenlijk erg onwaarschijnlijk dat zo’n mooie uitnodiging in een goudbedrukte envelop in een prullenbak terechtgekomen is. Nee, de vinder heeft de uitnodiging vast naar het postkantoor gebracht en de envelop ligt nu daar op mij te wachten. Ik ga naar het postkantoor. Welk postkantoor zou het kunnen zijn? Vast het postkantoor in deze wijk. Waar was het postkantoor ook alweer? Ik wil mijn iPhone pakken, maar merk dat ik die thuis heb laten liggen. Eerst naar huis gaan is geen optie, niet nu ik zo dichtbij mijn uitnodiging ben. Dan zonder kaart het postkantoor vinden. Het moet hier in de buurt zijn. Links en rechts staan huizen. Een postkantoor ligt altijd in de buurt van winkels. Die zijn hier niet. Misschien een stuk verderop in deze straat. Of toch de andere straat. Links en rechts lijken sprekend op elkaar. Niets dat op de aanwezigheid van het postkantoor zou kunnen duiden. Ik krijg het er warm van. Door al dat heen en weer lopen, ben ik gaan zweten en is mijn gezicht rood geworden. Zo kan ik niet aan komen lopen bij het postkantoor en mijn uitnodiging halen. Wat zullen ze wel niet denken? En een schrijver van mijn kaliber die zijn uitnodiging op het postkantoor moet afhalen, dat bestaat niet. Nee, het postkantoor valt af.

Wat nu… de zon staat al lager. Mijn huisdeur komt in zicht. In de verte komt er iemand aangefietst. Het is de postbode. Hij komt vast mijn uitnodiging brengen, met excuses. Snel ga ik naar binnen. Jas uit, gezicht afdrogen, haar fatsoeneren. Dan hoor ik een ping! Mijn iPhone ligt in de gang, een mailtje van de uitgeverij. Dat is raar, voor zo’n prestigieus bal verzenden ze de uitnodiging toch niet via de mail? Wellicht is het aanvullende informatie, over het vervoer dat ze voor me regelen. Ik open de mail: manuscript afgewezen.

Literair debuut en geweldige recensies

Op mijn oude website plaatste ik vorige jaar een blog naar aanleiding van mijn eerste gepubliceerde literaire vertaling:

Ik ben dol op lezen. Ik laat me graag meevoeren naar een andere wereld. Stiekem ben ik altijd een beetje jaloers geweest op mijn favoriete schrijvers. Zij nemen hun lezers mee op reis en laten ze even de echte wereld vergeten. En als vertaler zorg je ervoor dat ook mensen die bijvoorbeeld het Italiaans niet machtig zijn, toch die reis kunnen maken. Sinds de middelbare school droom ik er daarom van om in de boekhandel boeken te zien liggen met daarin: vertaling Rianne Aarts.
Met het verschijnen van de verhalenbundel De stedenverzamelaar bij Serena Libri is het eindelijk zover! Op pagina 178 staat het dan: ‘Het wilde hart van Florence werd vertaald door Rianne Aarts.’ Mijn literaire debuut en tegelijkertijd ook het Nederlandse literaire debuut van Enzo Fileno Carabba, de schrijver van dit humoristische verhaal over opticiens, spoken, nijlpaarden en Florence.
Er staan nog meer leuke, mooie, ontroerende, spannende en grappige verhalen in deze bundel. 20 schrijvers en 20 vertalers, en zeker niet de minsten! Denk aan Alessandro Perissinotto vertaald door Tom de Keyzer, Giulio Mozzi vertaald door Jan van der Haar, Nicola Lagioia vertaald door Frans Denissen (winnaar van de Martinus Nijhoff prijs 2011) en Diego De Silva vertaald door Liesbeth Dillo. Het is duidelijk dat ik me in goed gezelschap bevind en dat is een grote eer.
Voor iedereen die benieuwd is naar dit boek, het is te koop bij de boekhandel en ook te bestellen bij de uitgeverij, via: Serena Libri.
Buona lettura!

Het boek is inmiddels bijna een jaar uit en er zijn een paar prachtige recensies verschenen, die ik graag wil delen. Zo schrijft Saskia Balmaekers dat het verhaal over Florence haar favoriete verhaal in de bundel is: Ciao tutti (let vooral op de zin na het leesfragment!) en beschrijft Frank Heinen hoe De stedenverzamelaar het gevoel van het hedendaagse Italië verrassend dicht nadert: 8 weekly.

Lezen dus, die bundel!