Pieken en dalen

In online vertalersgroepen en tijdens offline netwerkborrels is het een terugkerend onderwerp: het is hollen of stilstaan. Dit geldt overigens niet alleen voor vertalers, maar voor alle soorten freelancers en ook voor mensen in loondienst, directeuren, winkeleigenaren en fotomodellen. Eigenlijk kent iedereen het wel, het ene moment kom je om in het werk en het andere moment is het akelig stil. Inmiddels werk ik alweer zes jaar als zelfstandig vertaler en heb ik genoeg super drukke periodes gehad, maar ook periodes waarin het een stuk stiller was. En dat went nooit.

Paniek!

Aan het begin van een stille periode denk je nog: ‘Wat fijn, nu heb ik eindelijk tijd om mijn administratie bij te werken/dat ene boek te lezen/te gaan sporten/etc.’ Maar na een paar dagen van relatieve rust begint de onzekerheid: ‘Werkt mijn e-mail nog wel?’ ‘Zijn ze me vergeten?’ ‘Ben ik nu al ingeruild voor een ander?’ Oftewel, er schieten allemaal weinig productieve en motiverende gedachten door je hoofd, die eigenlijk helemaal geen hout snijden. En dat is jammer, want zo hou je minder tijd en energie over voor die dingen die je wilde gaan doen en waar je niet meer aan toe komt, zodra die grote opdracht binnenkomt. Na een dal volgt immers altijd een piek.

De oplossing

Ook ik heb in de rustigere periodes last van ongegronde paniek. Gelukkig lukt het me de laatste tijd aardig om dat om te zetten in iets leukers en nuttigers. Zoals het bijwerken van mijn website en portfolio bijvoorbeeld, of het schrijven van blogs, zodat er een paar klaarliggen voor wanneer het weer drukker is, of mijn vakkennis bijwerken door te lezen over vertalen, Italië, taal en literatuur. En momenteel begeef ik me langzaam maar zeker op het schrijverspad. Aan het begin van dit jaar heb ik een aantal boeken gekocht van de Schrijfbibliotheek, die ik nu aan het lezen ben. Over verhaalopbouw, het creëren van je eigen fantasywereld, redigeren voor schrijvers en storytelling. Mijn goede voornemen voor dit jaar is namelijk dat ik eindelijk eens dat verhaal ga schrijven waar ik al tijden mee rondloop. Dat ik eindelijk eens die fantasywereld op papier zet, die in mijn hoofd steeds concretere vormen aanneemt. Dat ik er eindelijk voor uitkom dat ik niet alleen heel graag boeken vertaal, maar dat ik ze ook wil schrijven. Zo, nu kom ik er niet meer onderuit.

Zorg er dus voor dat je tijdens die dalen een project hebt waar je je mee bezig kunt houden. Dat kan schrijven zijn, maar ook het lezen van die stapel boeken die er nog lag, of een cursus volgen. Door jezelf ook uit te dagen in de stille periodes, zorg je ervoor dat die rare beklemmende gedachten geen kans krijgen en tegelijkertijd werk je aan je vaardigheden, wat weer van pas komt tijdens de drukke tijden!

Dat ik dit jaar een groot voornemen wil vervullen, betekent niet dat ik geen ruimte heb voor nieuwe vertaalopdrachten. Integendeel, want mijn hart ligt ook bij het vertalen. Dus heeft u een Italiaanse tekst die u graag naar het Nederlands vertaald wilt hebben, of een Nederlandse akte waar u een Italiaanse vertaling van nodig heeft? Neem dan contact met me op of vraag direct een offerte aan.

Netwerk Vertalers Italiaans

Sinds een paar jaar ben ik lid van het Netwerk Vertalers Italiaans. Het NVI is een samenwerkingsverband van vertalers en tolken Italiaans in Nederland.

Waarom het NVI?

Aan het begin van mijn carrière als vertaalster Italiaans, ben ik tijdens een zoektocht op internet al eens op de site van het NVI terechtgekomen. Het idee van een groep collega’s om je heen met wie je kunt sparren over lastige vertaalproblemen, opdrachtgevers en bijscholing en met wie je gewoon gezellig kunt borrelen, sprak me enorm aan. Toch heeft het nog 2,5 jaar geduurd voor ik me professioneel genoeg voelde om me aan te melden. Eerder was ik bang dat ik nog niet veel in te brengen had en nu denk ik: ‘Had ik me maar eerder aangemeld’, want juist dat contact met collega’s is zo belangrijk als je net begint! Mijn lidmaatschap heeft me dus al veel opgeleverd. Zo organiseert het Netwerk Vertalers Italiaans zelf ook bijscholingsbijeenkomsten (die doorgaans voor het Italiaans zeer dun gezaaid zijn), is iedereen altijd erg behulpzaam bij terminologievragen en kun je nog eens een opdracht doorspelen of binnenhalen via het Netwerk. Daarbij is het erg fijn om klanten die je zelf niet kunt helpen, door te verwijzen naar een collega die dat wel kan. Andere netwerkbijeenkomsten, vertaaldagen en cursusdagen zijn ook altijd een stuk gezelliger, omdat er altijd wel nog een NVI’er rondloopt.

Actief bijdragen

Het Netwerk Vertalers Italiaans is geen netwerk vol slapende leden. Iedereen moet een steentje bijdragen. Dat kan bijvoorbeeld door het schrijven van blogposts, het organiseren van borrels of bijscholingsbijeenkomsten, door de coördinatorrol te vervullen of door de social media te beheren. Ik ben sinds mijn eerste vergadering lid van de webredactie en samen met drie andere leden verantwoordelijk voor de website. Juist doordat iedereen zich inzet voor het Netwerk, is het leuk om lid te zijn. Een netwerk waarin niemand wat doet (behalve zeuren over wat er niet gedaan wordt), is namelijk niet echt motiverend.

Geïnteresseerd?

Ben je ook vertaler of tolk Italiaans en heb je wel oren naar een gezellig, professioneel en behulpzaam netwerk? Neem dan even een kijkje op de website: www.vertalersitaliaans.nl. Hier vind je meer informatie over onze activiteiten en onze leden, kun je onze blogs lezen en kun je een aanmeldverzoek insturen. Misschien zien we elkaar dan bij de volgende vergadering of borrel!

Vier sterren en een signeersessie

Eind vorig jaar schreef ik over mijn nieuwste boekvertaling, Verraders van Giorgio Scerbanenco (Serena Libri, 2015). Inmiddels ligt het boek in de winkels en heeft het ook zijn weg gevonden naar de recensenten. Op internet zijn al verschillende recensies verschenen. Op De wraak van de dodo krijgt Verraders drie van de vijf sterren en op Hebban zelfs vier van de vijf! Twee weken geleden attendeerde een collega-boekvertaler me op de mooie recensie in de Volkskrant van 13 januari, geschreven door Edwin Krijgsman. Ook hij kent deze spannende thriller van Scerbanenco vier van de vijf sterren toe en in prachtige lovende woorden weet hij precies de kern van het boek te vatten. De recensie zit (nog) niet achter een betaalmuur en je kunt haar hier lezen: ‘Thriller vol ijzersterke dialogen‘. Het enige minpuntje aan al die mooie recensies is dat slechts één recensent ook de vertaler noemt, maar dat mag de pret niet drukken.

Signeersessie

Afgelopen vrijdag 29 januari organiseerde het Istituto Italiano di Cultura Amsterdam in samenwerking met Serena Libri een ontmoeting met Antonio Manzini, ter gelegenheid van de publicatie van De rib van Adam. En laat dat nou net mijn eerste boekvertaling zijn! Helaas kon Antonio uiteindelijk niet fysiek aanwezig zijn, omdat zijn vrouw haar schouder had gebroken, maar via Skype wist hij het publiek toch te vermaken. Het is dan ook een erg charmante Italiaan. In overleg met de uitgeefster werd besloten dat de vertaalster daarom een iets grotere rol tijdens de presentatie zou krijgen. Zo kwam het dat ik niet alleen een fragment uit mijn eigen vertaling mocht voorlezen, maar dat ik ook een aantal boeken heb mogen signeren. Een hele eer!

2016 had voor mij niet beter kunnen beginnen!

Voorlezen en signeren

 

Aankondiging: Verraders

Aankomende week verschijnt mijn tweede boekvertaling voor Serena Libri: Verraders van Giorgio Scerbanenco. Deze politieroman verscheen in 1966 voor het eerst bij Garzanti Libri als Traditori di tutti. Het is het tweede boek van Giorgio Scerbanenco dat door Serena Libri uitgegeven wordt. In 2014 verscheen Moord op school, in de vertaling van Els van der Pluijm.

Valpartijen en te beleefd bezoek

Het is wel erg toevallig dat er de laatste tijd meerdere auto’s in de de Alzaia Naviglio Pavese geduikeld zijn. En Duca Lamberti, geschorst arts en nu werkzaam voor de politie, houdt absoluut niet van toeval. Als hij dan ook nog een erg welopgevoede jongeman aan de deur krijgt met een wat minder welopgevoed verzoek, weet hij zeker dat er iets niet in de haak is. Na een heftige discussie met Carrua, de hoofdcommissaris van de Milanese politie, gaat hij met Mascaranti op onderzoek uit en hij ontdekt dat niets ooit is wat het lijkt, als het om geboefte gaat.

De bel ging, veel te beleefd, maar hoe de bel ook gaat, er zijn momenten waarop het nooit goed is dat hij gaat, er kan dan maar beter niemand voor de deur staan, iedereen is dan onuitstaanbaar. Maar de man voor wie hij moest opendoen door dat beleefde luiden van de bel, was nog onuitstaanbaarder dan je kon verwachten.

Verraders is vanaf 13 november verkrijgbaar bij de boekhandel en natuurlijk bij Serena Libri.

Aankondiging: De rib van Adam

Deze maand komt mijn eerste boekvertaling uit: De rib van Adam van Antonio Manzini. Deze detective verscheen in 2014 als La costola di Adamo bij Sellerio Editore in Italië en wordt in Nederland uitgegeven door Serena Libri in Amsterdam.

Rocco

De rib van Adam is het tweede boek over vicequestore Rocco Schiavone, die in Zwarte piste (Serena Libri, 2013) zijn debuut maakt. Rocco Schiavone is een eigenzinnige man voor wie het oplossen van een moord met stip bovenaan zijn lijstje meest gehate bezigheden staat. En laat de dood van Ester Baudo nou net akelig veel op een moord lijken, of toch niet? De zaak is uiterst verwarrend en vergt het uiterste van Rocco, die toch al genoeg op zijn bordje heeft met twee incompetente agenten en een minnares die steeds veeleisender wordt. Ik heb me tijdens het vertalen kostelijk vermaakt en Rocco Schiavone in mijn hart gesloten.

Een lijk

Hier vast een kort fragment, om de spanning op te voeren:

Rocco greep het koordje van het raamluik beet en gaf een ruk. Langzaam kwam het grijze daglicht de kamer binnen. Van onderaf. Eerst de vloer met een omgevallen krukje. Bij de tweede ruk viel het licht op twee bungelende voeten, bij de derde op de benen, de langs het lichaam hangende armen en toen het rolluik uiteindelijk helemaal was opgetrokken, was de scène in al haar macabere naargeestigheid te zien. De vrouw hing met een dunne kabel aan de haak van de kroonluchter.

Op de site van Serena Libri kun je meer over het boek lezen: De rib van Adam.
(Waar je het ook alvast kunt bestellen!).

Terugkijkend vooruitblikken

Een boekvertaling

Een deel van 2014 stond in het teken van mijn eerste boekvertaling. In de zomer kreeg ik van Annaserena Ferruzzi, van Serena Libri in Amsterdam, de kans om La costola di Adamo van Antonio Manzini te vertalen. Een kans die ik met beide handen heb gegrepen. Het najaar en de winter bracht ik dan ook door met Rocco Schiavone, de eigenzinnige vicequestore om wie deze detective draait. Nu alle correctierondes achter de rug zijn en het omslag en binnenwerk bij de drukker liggen, is het aftellen begonnen. Eind maart verschijnt De rib van Adam in Nederland en kan iedereen van Rocco’s gezelschap genieten.

Een eindvertaling

2014 stond ook in het teken van de Vertalersvakschool. Het tweede jaar is afgerond en nu “rest” mij nog een eindvertaling, waar ik me zeer spoedig aan zal wijden. Tijdens dit tweede jaar volgde ik ook zeer inspirerende lessen creatief schrijven bij Arie van den Berg. Hopelijk lukt het me dit jaar om ze goed te benutten tijdens Camp NaNoWriMo!

Juridische vertalingen

Vorig jaar maakte ik niet alleen literaire vertalingen, maar mocht ik me ook weer buigen over juridische teksten, diploma’s, akten en een aantal erg interessante scripties. Vertaal- en redactiewerk dat ik ook dit jaar weer met veel plezier doe.

NVI

Voor het Netwerk Vertalers Italiaans heb ik vorig jaar ook allemaal leuke dingen mogen doen. We zijn druk bezig de website te vullen met interessante verhalen uit de praktijk, geschreven door de leden van het Netwerk, vertalers en tolken Italiaans. Hier gaan we dit jaar weer mee verder, dus hou www.vertalersitaliaans.nl in de gaten voor nieuwe blogposts.

Sicilië

En 2014 is het jaar dat ik, samen met mijn vriend, heb mogen genieten van het prachtige Sicilië. In september trokken we van Palermo naar Catania, waarbij we ons onderweg vergaapten aan de mooie uitzichten, natuur, steden, dorpen en monumenten. En we gaven niet alleen onze ogen goed de kost, ook onze smaakpapillen hadden een geweldige tijd. Het absolute hoogtepunt was Siracusa, waar we verbleven in een fantastisch B&B, I Santi Coronati, en elke dag weer betoverd werden door deze schitterende plaats.

Concertgebouw

Als kers op de taart heb ik in december voor het eerst een concert in het Concertgebouw bezocht. Wat een ervaring! Van begin tot eind zat ik op het puntje van mijn stoel te luisteren en te kijken naar indrukwekkende groep musici die de mooiste klanken creëerden met hun instrumenten. Ik hoop dat ik in 2015 nog vaker mag genieten van zulke prachtige muziek.

2015?

In 2014 heb ik met volle teugen genoten van alle kansen die ik gekregen heb en van alles dat ik heb mogen doen, of dat nu een boekvertaling was (absoluut voor herhaling vatbaar), het begeleiden van een student bij het schrijven van een scriptie, of een rondreis door Sicilië.

Inmiddels is 2015 al een eindje op weg en heb ik alweer mogen werken aan interessante vertaalprojecten, leuke lezingen en netwerkborrels bezocht en staan er nog een hoop leuke dingen op de planning. Zou ik volgend jaar met net zo’n fijn gevoel op dit jaar kunnen terugkijken? Vast wel!

Vertaal met je hart

Donderdagmiddag 21 maart 2013 gaf vertaalster, schrijfster en Martinus Nijhoff Vertaalprijs winnares (1975) Barber van de Pol in het Instituto Cervantes in Utrecht een lezing over literair vertalen. De lezing was georganiseerd door de Master Literair Vertalen die in september 2013 aan de Universiteit van Utrecht en aan de KU in Leuven van start gaat.

Master Literair Vertalen

Toen ik net de Master Vertalen aan de UU afgerond had, werd bekend dat men bezig was met het opzetten van een Master Literair Vertalen. Fijn, dacht ik toen, ben ik net klaar, komen ze met de master van mijn dromen. Helaas duurde het best lang om de master daadwerkelijk van de grond te krijgen. Voor mij en andere belangstellenden was dat eigenlijk helemaal niet zo vervelend, want de afgelopen drie jaar heeft de Master Literair Vertalen (toen nog in oprichting) lezingenreeksen georganiseerd die je gratis of voor een kleine bijdrage kan bijwonen. Zo heb ik fijn een paar uur naar een bevlogen Tim Parks mogen luisteren, heeft een uitgever haarfijn uitgelegd hoe het zit met de dynamiek tussen uitgever en vertaler en werd ik afgelopen donderdag geïnspireerd door Barber van de Pol.

Barber van de Pol

Barber van de Pol is vertaalster van onder andere de Spaanse schrijvers Jorge Luis Borges en Julio Cortázar, daarnaast is ze schrijfster, columniste, recensente, docente en natuurlijk Martinus Nijhoff Vertaalprijs winnares.
Ze heeft een zeer uitgesproken mening over literair vertalen, literair vertalers en literair recensenten. Zo gaf ze aan dat klagen hobby numero 1 is van vertalers. Haar antwoord: als je niet tevreden bent, doe er wat aan! Absoluut een open deur, maar het is toch verfrissend om het weer eens te horen. Over literair recensenten is ze ook niet altijd te spreken, omdat er veelal pas in de laatste alinea van een boekbespreking aandacht aan de vertaler besteed wordt en dit gebeurt dan met loze termen als ‘leest als een trein’ en ‘vrijwel foutloos’. De gefundeerde kritiek mist maar al te vaak en dat is erg jammer.
In de anderhalf uur dat ze aan het woord was, heeft Barber van de Pol geprobeerd het literair vertalen weer een beetje schwung te geven. En dat is zeker gelukt.

Inspiratie

Barber van de Pol heeft veel dingen gezegd die een blijvende indruk op me hebben achtergelaten:

Een vertaler is een vertolker, degene die de tekst uitvoert.
Een vertaler is een lezer die zich inleeft en hij/zij kent het boek waarschijnlijk beter dan de schrijver zelf.
Vertalen is helemaal niet zo moeilijk, zolang het hart maar meedoet.
Vertalen is een spectaculaire vorm van hoofdarbeid.
Vertalen hoort bij schrijven en andersom, maar: vertalen is geen vorm van gemankeerd schrijverschap.

En natuurlijk:

Je vertaalt alleen goed uit volledig begrip en complete overgave.

 

Voor foto’s van de lezing, zie de Facebookpagina van het Expertisecentrum Literair Vertalen.